Kulturoznawstwo

DSW - miejsce dla Ciebie

Kuchnia Literacka 6 (pasztet)

 

Pasztet żony modnej


Wyjeżdżamy szczęśliwie, jejmość siedzi smutna,

Ja milczę, sroka tylko wrzeszczy rezolutna.

Przerwała jejmość myśli: „Masz waćpan kucharza?” [...]

Wierz mi waćpan, jeżeli mamy się sposobić

Do uczciwego życia, weźże ludzi zgodnych,

Kucharzy cudzoziemskich, pasztetników modnych.

 

Ignacy Krasicki, Żona modna



Słusznie zauważa Jan Tomkowski, że w XVIII wieku „zarówno kuchnia, jak i moda stały się sprawą polityczną, o czym świadczą liczne utwory literackie”1. Do tego typu pisarstwa zaliczyć trzeba i Żonę modną – satyrę na bezmyślne przyswajanie obcych wzorów, na wychowanie w kulcie cudzoziemszczyzny. Jeszcze przez chwilę wadziły się ze sobą dwa światy: staropolskiego ładu, rodzimych tradycji i nowoczesnych, cudzoziemskich obyczajów. Wynik wydawał się jednak przesądzony – „współistnienie fircyka i sarmaty, żony modnej i gospodyni z zaścianka nie mogło trwać wiecznie”2. Stary świat musiał ustąpić nowemu. I my, nie mając innego wyjścia, musimy iść z duchem czasu, podajemy więc Wam przepis na francuski pasztet żony modnej.


Pasztet żony modnej

30 dkg cielęciny

30 dkg wołowiny

30 dkg wieprzowiny

15 dag wątróbki kurzej

30 dag boczku

kawałek słoniny

4 jajka

namoczona bułka

2 suszone grzybki

kawałek selera i pietruszki

cebula

przyprawy


Grzyby namoczyć, ugotować do miękkości. Cebulę przysmażyć, mięso pokroić na nieduże kawałki, dodać do cebuli (prócz wątróbki), podlać wodą. Do gotującego się mięsa dodać warzywa i przyprawy (np. ziele angielskie, liść laurowy). Pod koniec gotowania dodać wątróbkę. Mięso przestudzić, zemleć w maszynce do mięsa dwa razy wraz z kawałkiem słoniny i namoczoną w wywarze z grzybów bułką. Oddzielić białka od żółtek, te ostatnie dodać do masy, białka zaś ubić ze szczyptą soli i wymieszać z masą mięsną. Doprawić solą i pieprzem, dodać pokrojone drobno grzyby, wyłożyć do foremek i zapiekać w gorącym piecu około godziny (bądź dłużej, jeśli zdecydujemy się na jeden większy pasztet). Wystudzić i delektować się smakiem, czytając artykuł Beaty Meller Obce wpływy w kuchni polskiej3.





Przypisy:

1 J. Tomkowski, B. Jakimowicz-Klein, Kuchnia literacka, Warszawa 2009, s. 40.

2 Ibidem, s. 42.

3 Znajdziemy go w książce Wokół stołu i kuchni, wyb. i oprac. M. i J. Łozińscy, Warszawa 1994.

 

zdj 2
"Asymilacja wymaga rekonstrukcji" (T.S.K.)