Kulturoznawstwo

DSW - miejsce dla Ciebie

Kuchnia Literacka 4 (masło)

Lato gdy przyjdzie, co z nim czynić

Nuż gdy przyjdzie ono gorące lato, azaż nie rozkosz, gdy ono wszytko, coś na wiosnę robił, kopał, nadobnieć doźrzeje a poroście? (...) Ano młode masłka, syreczki nastaną, jajka świeże, ano kurki gmerzę, ano gąski gągają, ano jagniątka wrzeszczą, ano prosiątka biegają, ano rybki skaczą; tylko sobie mówić: „Używaj, miła duszo, masz wszytkiego dobrego dosyć”. (...)

Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego


Podczas gdy w południowej Europie czasów średniowiecza masło jest praktycznie nieznane (zastępowano je szlachetną oliwą), w Polsce Mikołaj Rej staje raz po raz w obronie swojskiej tradycji, uważając oliwki (i pewnie też tłoczoną z nich oliwę) za, co najmniej, kulinarne dziwactwo. A zdarzają się i reakcje jeszcze gorsze – Rene Andegaweński, zostawszy nowym władcą Prowansji, w darze od swych poddanych dostał na powitanie beczkę przedniej oliwy, towar i wtedy mocno luksusowy. Cóż z tego, kiedy ów miłośnik masła, pochodzący z północnej Francji, nie mógł, ku strapieniu ofiarodawców, powstrzymać mdłości. I odwrotnie – znamy średniowieczne relacje mówiące o tym, że dla konsumentów oliwy zapach masła był zwyczajnym smrodem1. My, będąc orędownikami tradycji i smakoszami masła, proponujemy wytworzyć je samodzielnie w domu.


Masełko człowieka poczciwego

pół litra śmietany 30%

duża szczypta soli


Śmietanę mocno schłodzić. Ubijać mikserem aż do wytrącenia się grudek masła i oddzielenia maślanki (trwa to dość długo, ok. 10 minut). Maślankę odlać, masło zalać zimną wodą i wyrabiać przez chwilę jak ciasto. Odlać wodę i czynność powtórzyć. Uformować kostkę, wsadzić na parę godzin do lodówki. Raczyć się chlebem posmarowanym grubo masłem, podczytując zbiór studiów W kuchni i za stołem. Dystanse i przenikanie kultur, pod redakcją Tadeusza Stegnera.



1 M. Toussaint-Samat, Historia naturalna i moralna jedzenia, przeł. A.B. Matusiak i M. Ochab, Warszawa 2008, s. 122.

zdj 2
"Asymilacja wymaga rekonstrukcji" (T.S.K.)